PPI; Eenvoudig is nog niet zo simpel

De nieuwe premie pensioen instelling (PPI) wordt gepresenteerd als een kans om het geschonden vertrouwen van de consumenten in de pensioensector terug te winnen. Als succesfactoren van de PPI worden eenvoud, transparantie en het moderne imago genoemd.

Betekent eenvoud voor de deelnemer ook een simpele uitvoering?

Door ontbundelen van onderdelen en nieuwe toetreders neemt de concurrentiedruk toe en standaardisatie wordt afgedwongen. Door het splitsen van de verschillende onderdelen van de pensioenuitvoering over meerdere partijen neemt het aantal informatie en geldstromen toe. Het managen van deze stromen en een aantal specifieke PPI kenmerken maken de uitvoering niet direct eenvoudiger. Een efficiënte uitvoering noodzaakt tot optimalisatie van processen en systemen.

Introductie PPI

Door aanname van het wetsvoorstel Introductie Premie Pensioen Instelling door de Eerste Kamer, is de PPI met ingang van 1 januari 2011 werkelijkheid geworden.  De PPI is voorlopig de eerste Nederlandse invulling van de Europese Pensioenfondsenrichtlijn (IORP), waarmee ook hier de mogelijkheid ontstaat grensoverschrijdende pensioenactiviteiten uit te voeren.

Een PPI kan alleen premieovereenkomsten uitvoeren (beschikbare premieregelingen) en mag daarbij geen risico's verzekeren (langleven, overlijden en arbeidsongeschiktheid). Hierdoor is een eenvoudiger financieel- en toezichtregime van toepassing. Daarnaast gelden er geen eisen ten aanzien van een paritair bestuur en is ringfencing toegestaan (afgescheiden vermogen).

Concurrentie door ontbundelen en nieuwe toetreders

Bij de PPI worden de verschillende onderdelen van een pensioenuitvoering; de administratie, het vermogensbeheer en het afdekken van risico's, gesplitst.  Dit betekent dat de verschillende onderdelen door andere partijen kunnen worden uitgevoerd.  De PPI is als pensioenuitvoerder de verbinding tussen de onderdelen en eindverantwoordelijk voor het uitvoeren van de regeling conform de voorschriften uit de Pensioen Wet. Door het ontbundelen kan er op elk onderdeel apart worden ingekocht en onderhandeld, waardoor de concurrentie zal toenemen.  Nieuwe toetreders kunnen de concurrentiedruk mogelijk nog verder verhogen.

Pensioen is meer dan een spaarproduct

Door alle problemen rondom dekkingsgraden en de woekerpolis affaires heeft de binnenlandse markt  behoefte aan simpele, flexibele en transparante pensioenoplossingen met lage kosten.

Hierbij wordt vaak gerefereerd aan het succes van banksparen. Maar pensioen is meer dan een spaarproduct. Pensioen heeft zijn eigen specifieke kenmerken en bijbehorende problematiek. Zo heeft de pensioenuitvoerder zorgplicht en is verantwoordelijk voor de uitvoering van alle verplichtingen die voortkomen uit de pensioenwet. Toekenning van rechten vindt plaats op basis van het prolongatiestelsel en de administratie moet om kunnen gaan met mutaties met terugwerkende kracht.

Bij het bepalen van de prognosekapitalen moet rekening worden gehouden met stijgende premiestaffels en life cycles. Daarnaast heeft een pensioenuitvoerder te maken met de gedetailleerde regelgeving rondom de informatievoorziening naar toezichtinstanties, deelnemers en het pensioenregister.

Specifieke kenmerken van de PPI en grensoverschrijdende regelingen

Daarnaast kent de PPI nog een aantal specifieke kenmerken die afwijken van de traditionele beschikbare premieregeling. Zo zal er bepaald moeten worden hoe wordt omgegaan met vrijvallende sterftewinsten en hoe dit wordt verwerkt in het systeem. Voor het bepalen van de geprognosticeerde aanspraken op pensioendatum moet kunnen worden gerekend met actuele (externe) omzettingsfactoren (prognosetafels en actuele rente).

Duidelijke communicatie naar de deelnemer over zijn pensioenregeling betekent dat ook de extern verzekerde risico's  in deze communicatie moeten worden meegenomen.

Grensoverschrijdende pensioenactiviteiten hebben andere specifieke kenmerken voorkomend uit de van toepassing zijnde buitenlandse wetgeving. Zo kunnen hier minimum (rendements)garanties van toepassing zijn ( mits garanties afgegeven door derde partij)  en is het mogelijk dat de PPI in de uitkeringsfase te maken krijgt met uitkeringen ineens (Lumpsum)  of in tijdsduur beperkt.

Bij grensoverschrijdende regelingen kunnen tevens aspecten als valutarisico en toekenning op basis van het kasstelsel een rol spelen.

Eenvoud en complexiteit

Door het splitsen van de verschillende onderdelen is het aantal informatie- en geldstromen toegenomen.  De PPI is verantwoordelijk voor het managen hiervan.

Het product PPI mag dan voor de betrokken werkgever en deelnemers transparant zijn en eenvoud uitstralen, voor de PPI als pensioenuitvoerder is de complexiteit als gevolg van de verschillende informatiestromen en de specifieke PPI kenmerken eerder toegenomen.  

Goede informatiesystemen zijn essentieel

Om zich te onderscheiden zal de PPI als uitvoerder moeten excelleren in een efficiënte administratievoering en heldere, actuele communicatie. 

Dit stelt hoge eisen aan het informatiesysteemlandschap bij en tussen de ontbundelde partijen die bij een en hetzelfde product betrokken zijn. De procesarchitectuur vraagt bijzonder aandacht, waarbij de diverse activiteiten bij voorkeur middels Straight Through Processing (STP) moeten kunnen worden afgehandeld en informatie middels Services kan worden uitgewisseld.  Actuera biedt met haar Maia Product Suite oplossingen die de bedrijfsvoering vereenvoudigen en een meerwaarde vormen binnen de waardeketen en doelstellingen van een PPI.